Sôi ngũ sắc độc đáo của người Mường ở Phú Thọ

Xôi ngũ sắc là món ăn độc đáo của đồng bào dân tộc Mường, Thái, Tày, Cao Lan… ở các tỉnh miền núi phía Bắc. Mỗi dân tộc, mỗi vùng miền đều có cách tạo màu cho xôi nhưng với đồng bào Mường ở Phú Thọ thì món xôi ngũ sắc có những hương vị đặc trưng và biến tấu riêng.

Với người Mường ở Phú Thọ, xôi ngũ sắc là một nét văn hóa ẩm thực độc đáo, hội tụ được những giá trị truyền thống, hiện đại. 5 màu xanh, đỏ, tím, vàng, trắng của xôi tượng trưng cho ngũ hành: Kim, mộc, thủy, hỏa, thổ. Để có đĩa xôi ngon, thơm, dẻo người làm phải tuân thủ nghiêm ngặt theo các quy trình từ khâu chọn lá nhuộm màu đến việc đồ xôi. Nguyên liệu để nấu xôi phải là gạo nếp nương hạt to, trong, được ngâm trước khi tạo màu. Màu được tạo từ các nguyên liệu tự nhiên, trong đó chủ yếu là các hoa, lá rừng. Lá được chọn không được quá non hay quá già. Cùng một loại lá nhưng cách chế biến khác nhau thì tạo được các màu khác nhau, đó là bí quyết của mỗi vùng miền, mỗi dân tộc để tạo nên nét riêng trong món ăn này.

Đồ xôi bằng bếp lửa.

Học được cách làm xôi ngũ sắc từ bà ngoại cách đây mấy chục năm, bà Hoàng Thị Hương Giang, khu 5b xã Tân Phú, huyện Tân Sơn cho biết: Trong quá trình nấu xôi ngũ sắc, công đoạn tạo màu cho xôi rất quan trọng và cũng rất cầu kỳ. Tùy vào thời gian ngâm gạo, tạo màu nước mà khi chín, xôi có các màu đậm nhạt khác nhau. Thông thường thì ngâm gạo từ 30-40 phút, sau đó vớt ra, để ráo nước rồi cho vào chõ để đồ xôi.

t84mau01-1544435919
Cơm lam ngũ sắc là món ăn biến tấu từ xôi ngũ sắc.

Gạo ráo nước sẽ được đồ trong chõ xôi truyền thống của đồng bào và thường được xôi bằng bếp củi. Có thể xôi riêng từng màu hoặc cho lần lượt các màu theo thứ tự, màu tím ở dưới cùng, phía trên là màu xanh, đỏ, vàng và trên cùng là màu trắng, mỗi màu gạo cách nhau bởi 1 lớp lá chuối. Quá trình đồ xôi lửa phải đều, đượm than. Xôi chín được đơm vào đĩa hoặc trình bày theo từng ý tưởng khác nhau với 5 màu xanh – đỏ – tím – vàng – trắng.

Hiện nay, người Mường trên địa bàn tỉnh thường làm các món ăn này trong những ngày lễ, tết quan trọng của dân tộc mình và những ngày hội của địa phương. Nhiều người còn khéo léo kết hợp xôi ngũ sắc với cơm lam thành cơm lam ngũ sắc rất độc đáo. Gạo màu và nước được cho vào ống nứa rồi để sát bên bếp lửa, khi xôi chín thì cơm lam cũng chín. Sự sáng tạo của người dân đã tạo nên nét phong phú của ẩm thực người Mường vùng Đất Tổ.

 

 

 

Nhắn gửi bạn đọc

Để có được nội dung ngày càng phong phú hơn cho PhuTho24h, Ban Quản Trị rất mong nhận được những bài viết của các độc giả. Các bài viết xin vui lòng gửi về email: info@phutho24h.vn . Hoặc quý độc giả có thể đăng ký thành viên để có thể gửi bài viết trực tiếp trên website. Xin chân thành cảm ơn!

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *